Xu hướng gộp thưởng vào lương: Ưu nhược điểm và những điều cần biết

Gần đây, ngày càng nhiều công ty áp dụng chế độ “gộp tiền thưởng vào lương hàng tháng”. Nhiều người cảm thấy lo lắng vì nghĩ rằng sẽ không còn thưởng nữa, nhưng thực tế thì cách này cũng có nhiều điểm tích cực.

Sự khác nhau giữa tiền thưởng và việc chuyển tiền thưởng thành lương

Thông thường, tiền thưởng là khoản tiền đặc biệt mà công ty chi trả 1–2 lần mỗi năm, dựa trên kết quả công việc hoặc hiệu suất làm việc. Số tiền và thời điểm chi trả sẽ thay đổi tùy vào quyết định của công ty.

Trong khi đó, “chuyển tiền thưởng thành lương” nghĩa là chia nhỏ khoản thưởng vốn được nhận thành các phần và cộng vào lương hàng tháng. Đặc điểm là người lao động có thể nhận thu nhập ổn định, không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh.

Vì sao hình thức chuyển tiền thưởng thành lương đang tăng lên

Trong bối cảnh giá cả tăng và thiếu hụt nhân lực, các công ty muốn nâng cao sức hấp dẫn bằng cách trở thành “doanh nghiệp có thu nhập ổn định”. Ngoài ra, với xu hướng “tuyển dụng theo vị trí công việc” (job-based hiring), nơi lương được quyết định dựa trên thành tích và kỹ năng, hình thức này cũng rất phù hợp.

Ví dụ về các công ty đã áp dụng

• Tập đoàn Sony: Từ năm tài chính 2024, đã chuyển tiền thưởng mùa đông của một số nhân viên sang lương hàng tháng, nhằm củng cố hệ thống lương theo vai trò.
• Daiwa House Industry: Từ năm 2025, tăng thu nhập bình quân hàng năm thêm 10%, đồng thời nâng đáng kể mức lương khởi điểm.
• Bandai: Đã áp dụng chuyển thưởng thành lương từ năm 2022, và từ năm 2025 sẽ tăng lương khởi điểm cho nhân viên mới tốt nghiệp.

Lợi ích đối với doanh nghiệp

• Dễ thu hút nhân tài nhờ mức lương hàng tháng cao hơn
• Tỷ lệ gắn bó của nhân viên được cải thiện
• Chi phí thay đổi hệ thống trả lương thấp
• Dễ dàng duy trì ổn định chi phí nhân sự

Lợi ích đối với nhân viên

• Thu nhập hàng tháng ổn định hơn, dễ lập kế hoạch chi tiêu
• Giảm bớt lo lắng vì sự thay đổi thất thường của tiền thưởng
• Dễ dàng lên kế hoạch trả nợ như vay mua nhà
• Trong một số trường hợp, có thể giảm gánh nặng về thuế và bảo hiểm

Nhược điểm đối với doanh nghiệp

• Mất đi “cảm giác đặc biệt” của tiền thưởng, có thể khiến động lực giảm
• Chi phí nhân sự cố định tăng, khó điều chỉnh khi kết quả kinh doanh xấu đi

Nhược điểm đối với nhân viên

• Những người có kế hoạch mua sắm hoặc vay trả góp bằng tiền thưởng cần chú ý
• Khó thấy rõ mối liên hệ giữa thành tích và đánh giá
• Vì lương tăng, có khả năng thuế và bảo hiểm cũng tăng theo

Điểm cần lưu ý khi áp dụng

• Cần giải thích rõ ràng và nhận được sự đồng thuận của nhân viên
• Kết hợp hệ thống đánh giá hoặc thưởng theo thành tích để duy trì động lực làm việc
• Thiết kế và triển khai hệ thống một cách thận trọng, từng bước

Tổng kết

• Chuyển tiền thưởng thành lương là một hình thức trả lương mới giúp duy trì “thu nhập ổn định”
• Doanh nghiệp có thể dễ thu hút nhân tài, còn nhân viên được đảm bảo đời sống ổn định
• Tuy nhiên, có thể xuất hiện các vấn đề như giảm động lực và mất tính linh hoạt
• Khi áp dụng, điều quan trọng là phải giải thích rõ, đạt được sự đồng thuận và tiến hành từng bước

Chuyển tiền thưởng thành lương là một hình thức trả lương mới phù hợp với sự thay đổi trong cách làm việc hiện nay. Việc xây dựng hệ thống mà cả công ty và nhân viên đều cảm thấy hài lòng sẽ giúp tạo ra môi trường làm việc bền vững lâu dài.