Chính phủ Nhật Bản đang xem xét lại các quy định liên quan đến người nước ngoài.
Chính quyền Thủ tướng Takaichi Sanae đang thảo luận với các đảng cầm quyền theo hướng siết chặt hơn việc xuất nhập cảnh và quản lý cư trú.
Dự kiến đến tháng 1 năm sau sẽ hoàn thiện gói biện pháp tổng thể.

Số người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản đang tăng lên.
Năm 2015 là khoảng 2,23 triệu người, nhưng đến tháng 6 năm nay đã tăng lên khoảng 3,95 triệu người.
Trong 10 năm, con số này đã tăng khoảng 1,7 lần, chiếm khoảng 3% dân số.

Nếu tiếp tục tăng với tốc độ này, trong tương lai số người nước ngoài có thể vượt 10% dân số.
Trong nội bộ chính phủ cũng có ý kiến cho rằng “tốc độ gia tăng có thể còn nhanh hơn nữa”.

Xem xét lại điều kiện của người có tư cách vĩnh trú

Đối tượng được chú ý nhất trong lần xem xét này là “người vĩnh trú”.
Số người vĩnh trú hiện khoảng 930.000 người, là nhóm đông nhất trong cộng đồng người nước ngoài đang cư trú tại Nhật.

Người vĩnh trú có các đặc điểm sau:
・Thời hạn cư trú không giới hạn
・Không bị hạn chế về công việc

Trong thời gian tới, chính phủ đang cân nhắc:
・Nâng cao tiêu chuẩn về thu nhập và sự ổn định cuộc sống
・Yêu cầu trình độ tiếng Nhật ở một mức nhất định

Điều kiện nhập quốc tịch Nhật Bản cũng có thể bị siết chặt

Hiện nay, người nước ngoài có thể xin nhập quốc tịch Nhật Bản nếu đã cư trú từ “5 năm trở lên”.
Điều này ngắn hơn so với điều kiện của người vĩnh trú (nguyên tắc là 10 năm), nên đã bị cho là chưa hợp lý.

Vì vậy, các cuộc thảo luận đang diễn ra theo hướng nâng điều kiện nhập quốc tịch lên thực tế là từ 10 năm trở lên.

Tăng cường quản lý visa “Kỹ thuật – Tri thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế”

Loại tư cách lưu trú nhiều thứ hai là “Kỹ thuật – Tri thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế”.
Visa này cho phép làm các công việc chuyên môn như phiên dịch, thiết kế, v.v.

Tuy nhiên trên thực tế, đã có những trường hợp:
・Làm các công việc lao động giản đơn
gây ra nhiều vấn đề.

Trong thời gian tới, không chỉ người lao động nước ngoài mà cả trách nhiệm của phía doanh nghiệp cũng sẽ được xem xét, nhằm tăng cường các biện pháp chống làm việc sai tư cách.

Không đóng bảo hiểm và lương hưu sẽ không được gia hạn cư trú

Tại Nhật Bản, người nước ngoài cư trú trên 3 tháng bắt buộc phải tham gia bảo hiểm y tế quốc dân.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy có rất nhiều người không đóng phí bảo hiểm.

Theo khảo sát, tỷ lệ đóng bảo hiểm y tế quốc dân của người nước ngoài chỉ đạt 63%.
Con số này thấp hơn nhiều so với mức trung bình chung là 93%.

Trong thời gian tới:
・Nếu không đóng phí bảo hiểm
・Nếu không đóng lương hưu
thì sẽ không được phép gia hạn hoặc thay đổi tư cách cư trú.

Thông qua hệ thống số hóa, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh sẽ có thể kiểm tra thông tin chưa đóng phí do chính quyền địa phương quản lý.
Dự kiến kế hoạch này sẽ được triển khai trên toàn quốc từ năm 2027.

Siết chặt hơn việc xử lý nợ viện phí

Các biện pháp đối phó với việc không thanh toán viện phí cũng sẽ được tăng cường.
Hiện nay, chỉ những khoản nợ từ 200.000 yên trở lên mới được chia sẻ thông tin, nhưng đang có kế hoạch hạ ngưỡng xuống còn từ 10.000 yên trở lên.

Những thông tin này cũng sẽ được sử dụng trong việc xét duyệt tái nhập cảnh đối với người lưu trú ngắn hạn và khách du lịch.

Tóm tắt

• Chính phủ Nhật Bản có chủ trương siết chặt quản lý cư trú của người nước ngoài
• Xem xét bổ sung các điều kiện mới cho người vĩnh trú như thu nhập và năng lực tiếng Nhật
• Điều kiện cư trú để nhập quốc tịch Nhật Bản có thể sẽ được kéo dài
• Tăng cường kiểm soát việc sử dụng sai mục đích các loại visa lao động chuyên môn
• Việc không đóng bảo hiểm và lương hưu sẽ ảnh hưởng đến gia hạn cư trú
• Xử lý nghiêm hơn đối với các trường hợp không thanh toán viện phí