Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã quyết định nâng lãi suất chính sách từ khoảng 0,5% lên khoảng 0,75%. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 1 năm nay, sau 7 kỳ họp liên tiếp không điều chỉnh.

Lý do của quyết định này là do tác động tiêu cực đến kinh tế Nhật Bản nhỏ hơn dự đoán ban đầu, cùng với việc triển vọng tăng lương trong đợt đàm phán mùa xuân năm tới được đánh giá là tích cực. Bên cạnh đó, đồng yên suy yếu khiến lo ngại về việc giá cả tiếp tục tăng cao cũng ngày càng lớn.

Mức lãi suất cao nhất trong khoảng 30 năm

Việc lãi suất chính sách đạt mức 0,75% là lần đầu tiên kể từ năm 1995, đánh dấu mức cao nhất trong gần 30 năm.

Khi lãi suất tăng, lãi suất vay mua nhà và các khoản vay của doanh nghiệp cũng sẽ tăng theo. Tuy nhiên, mặt tích cực là tiền lãi từ các khoản tiền gửi ngân hàng cũng sẽ tăng lên.

Diễn biến trước đây và đánh giá của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã chấm dứt chính sách lãi suất âm vào tháng 3 năm 2024 và sau đó tăng lãi suất ba lần. Tuy nhiên, để theo dõi tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ, ngân hàng đã tạm thời giữ nguyên lãi suất trong một thời gian.

Các khảo sát sau đó cho thấy ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp là ở mức hạn chế, đồng thời xu hướng tăng lương ở mức cao dự kiến sẽ tiếp tục trong năm tới. Điều này đã dẫn đến quyết định tăng lãi suất lần này.

Ứng phó với đồng yên yếu và lạm phát

Sau khi chính quyền mới được thành lập, đồng yên tiếp tục mất giá và có thời điểm giảm xuống mức 1 USD = 157 yên.

Khi đồng yên suy yếu, giá hàng nhập khẩu tăng lên, kéo theo giá thực phẩm và nhiều mặt hàng khác cũng tăng. Vì vậy, cần có biện pháp để kiềm chế đà tăng giá.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giải thích rằng: “Ngay cả sau khi tăng lãi suất lần này, môi trường tài chính vẫn ở mức nới lỏng và sẽ tiếp tục hỗ trợ cho nền kinh tế.”

Lãi suất trong thời gian tới sẽ ra sao?

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho rằng mức “lãi suất trung lập” – tức mức lãi suất không làm nền kinh tế nóng lên hay suy giảm – nằm trong khoảng 1,0% đến 2,5%.

Trong thời gian tới, lãi suất có thể sẽ được nâng dần từng bước, mỗi lần khoảng 0,25%. Thống đốc Ueda cũng cho biết, nếu có đợt tăng lãi suất tiếp theo, ông muốn giải thích rõ ràng hơn về định hướng chính sách.

Ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta

Vay mua nhà và tiền gửi

Những người đang vay mua nhà có thể sẽ phải chịu gánh nặng chi trả lớn hơn trong tương lai. Tuy nhiên, với các khoản vay lãi suất thả nổi, lãi suất thường được điều chỉnh mỗi 6 tháng, nên chi phí sẽ không tăng ngay lập tức.

Ngược lại, tiền lãi từ các khoản tiền gửi sẽ tăng lên, mang lại lợi ích cho những người có nhiều tiền tiết kiệm.

Vì sao cần tăng lãi suất vào lúc này?

Vấn đề lớn hiện nay là đồng yên mất giá nhanh. Chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ ở mức cao khiến đồng yên dễ bị bán ra, và xu hướng này vẫn đang tiếp diễn.

Nếu không có hành động kịp thời, đồng yên yếu và giá cả leo thang sẽ còn trầm trọng hơn. Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng “nếu không tăng lãi suất ngay bây giờ thì sẽ rất nguy hiểm”.

Nếu trong tương lai lãi suất tăng lên 2% thì sao?

Nếu lãi suất chính sách tăng lên khoảng 2%, và khi đó giá cả đã ổn định, tiền lương cũng tăng, thì gánh nặng vay mua nhà có thể sẽ không còn nặng nề như hiện nay.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều yếu tố không chắc chắn như chính sách tài khóa của chính phủ hay tình hình kinh tế thế giới, nên chưa thể khẳng định mọi việc sẽ diễn ra đúng như dự đoán.

Tóm tắt

• Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã nâng lãi suất chính sách lên 0,75%
• Đây là mức lãi suất cao nhất trong khoảng 30 năm
• Nguyên nhân là do triển vọng tăng lương tích cực và nhu cầu ứng phó với đồng yên yếu, giá cả tăng
• Gánh nặng vay vốn tăng lên, nhưng tiền lãi từ tiền gửi cũng tăng
• Trong thời gian tới, lãi suất có thể tiếp tục được nâng dần theo từng giai đoạn