「〜か〜ないかのうちに」là mẫu ngữ pháp diễn tả một hành động chưa kịp kết thúc hoặc vừa mới kết thúc thì sự việc tiếp theo đã xảy ra ngay.

Khoảng thời gian giữa hai việc gần như không có, nhấn mạnh cảm giác “xảy ra gần như đồng thời”.

Ý nghĩa

「〜か〜ないかのうちに」＝“trước khi kịp… hoặc vừa mới… thì…”

Dùng khi khoảng thời gian rất ngắn và ngay sau đó có sự việc khác xảy ra.

Cách nối

Động từ (thể từ điển) + か + động từ (thể phủ định) + かのうちに

Ví dụ:

• 行いく → 行いくか行いかないかのうちに : Vừa mới đi / ngay khi vừa đi xong thì…
• 寝ねる → 寝ねるか寝ねないかのうちに : Vừa mới ngủ / ngay khi vừa nằm xuống thì…
• 着つく → 着つくか着つかないかのうちに : Vừa mới đến / ngay khi vừa tới thì…

Cách dùng

• Dùng khi thời gian giữa hai việc rất ngắn.
• Thường dùng cho những sự việc xảy ra tự nhiên.
• Không dùng cho câu mệnh lệnh, ý chí hay yêu cầu.

Ví dụ

• 家いえを出でるか出でないかのうちに、雨あめが降ふり始はじめました。
  Vừa bước ra khỏi nhà thì mưa bắt đầu rơi.
• ベッドに入はいるか入はいらないかのうちに、寝ねてしまいました。
  Vừa nằm lên giường là đã ngủ ngay.
• 先せん生せいが来くるか来こないかのうちに、教きょう室しつが静しずかになりました。
  Thầy vừa đến thì lớp học đã trở nên yên tĩnh.
• 電でん車しゃが止とまるか止とまらないかのうちに、ドアが開あきました。
  Tàu vừa dừng thì cửa đã mở ra.

Mẫu câu tương tự

〜たとたんに：ngay sau khi một việc kết thúc

Ví dụ: 家いえに帰かえったとたんに、雨あめが降ふりました。
Vừa về đến nhà thì trời mưa.

〜やいなや：ngay lập tức (cách nói hơi trang trọng)

Ví dụ: ベルが鳴なるやいなや、学がく生せいが出でてきました。
Chuông vừa reo thì học sinh chạy ra.

〜とすぐ：ngay khi

Ví dụ: 駅えきに着つくとすぐ、友ともだちに電でん話わしました。
Vừa đến ga là tôi gọi điện cho bạn.

Tóm tắt

• Diễn tả hai việc xảy ra gần như cùng lúc.
• Ý nghĩa: trước khi kịp… hoặc vừa mới… thì…
• Cấu trúc: V thể từ điển + か + V thể phủ định + かのうちに
• Dùng khi khoảng thời gian rất ngắn.
• Không dùng cho câu mệnh lệnh hay ý chí.
• Gần nghĩa với 「〜たとたんに」「〜やいなや」.