Lập đông – Rittō là gì? Tất tần tật về ý nghĩa và các món ăn đặc trưng
Lập đông – Rittō là tiết khí thứ 19 trong 24 tiết khí, được xem là “ngày khởi đầu của mùa đông” theo lịch cổ. Thông thường, Lập đông rơi vào khoảng ngày 7 tháng 11 hằng năm, và thời gian từ ngày này cho đến Lập xuân (khoảng ngày 4 tháng 2) được coi là mùa đông.
Vào thời điểm này, sáng và tối trở nên lạnh hơn, lá đỏ dần khép lại, lá cây bắt đầu rụng, mang đến cảm giác mùa đông đang đến rất gần.
Nguồn gốc của Lập đông
Lập đông có nguồn gốc từ hệ thống “24 tiết khí” của Trung Quốc cổ đại.
Chữ “Lập” có nghĩa là “bắt đầu”, vì vậy Lập đông được hiểu là “ngày khởi đầu của mùa đông”.
Tiết khí này được truyền vào Nhật Bản từ thời Nara, và dần trở thành mốc quan trọng trong nông nghiệp và đời sống sinh hoạt.
Đến thời Heian, giới quý tộc xem đây là ngày bắt đầu chuẩn bị cho mùa đông, còn trong thời Edo, người dân thường cũng đã nhận biết rõ sự thay đổi của mùa thông qua ngày này.
Lập đông năm 2025 là khi nào?
Lập đông năm 2025 rơi vàothứ Sáu, ngày 7 tháng 11.
Tuy ngày cụ thể có thể thay đổi theo từng năm, nhưng đa phần là ngày 7 hoặc 8 tháng 11, do sự sai lệch giữa chu kỳ quay của Trái Đất và lịch.
Khí hậu và cuộc sống vào thời điểm Lập đông
Sau Lập đông, thời tiết buổi sáng và tối trở nên lạnh hơn rõ rệt. Ban ngày vẫn có thể ấm áp, nhưng sự chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn khiến việc giữ gìn sức khỏe rất quan trọng.
Đây cũng là thời điểm lá phong và lá ngân vàng chuyển màu rực rỡ, vào độ đẹp nhất.
Đồng thời, mọi người bắt đầu chuẩn bị quần áo mùa đông, máy sưởi và máy tạo ẩm.
Ý nghĩa và cách sử dụng cụm “Lập đông chi hậu”
“Lập đông chi hậu” là một câu chào theo mùa thường được dùng trong thư từ hoặc văn bản kinh doanh, mang ý nghĩa “vào đầu mùa đông”.
Thời gian có thể sử dụng cụm này là từ khoảng ngày 7 đến ngày 21 tháng 11.
Câu văn mẫu trong kinh doanh
“Nhân dịp Lập đông, kính chúc Quý công ty luôn phát triển bền vững, thịnh vượng và thành công hơn nữa.”
Việc kết hợp thêm lời chúc sức khỏe hay lời chúc mừng thành công của đối tác sẽ giúp lời chào trở nên trang trọng và lịch sự hơn.
Câu văn mẫu trong thư cá nhân
“Lập đông đã đến, chúc mọi người luôn khỏe mạnh và bình an nhé!”
Câu chào này vừa mang không khí mùa đông, vừa thể hiện sự quan tâm và tình cảm chân thành dành cho người nhận.
Những món ăn nên thưởng thức vào dịp Lập đông
Tuy không có nghi lễ ẩm thực đặc biệt trong ngày Lập đông, nhưng người ta có thói quen ăn những món giúp làm ấm cơ thể.
① Các món lẩu (Nabe)
Ngày 7 tháng 11 – tức ngày Lập đông – cũng được gọi là “Ngày của món lẩu”. Các món lẩu chứa đầy đủ rau, thịt và cá, là món ăn bổ dưỡng giúp cơ thể ấm lên từ bên trong.
Những món như lẩu tổng hợp, lẩu miso, lẩu kimchi… mang lại không khí ấm cúng khi cùng gia đình hoặc bạn bè quây quần, làm cho mùa đông thêm thú vị.
② Các loại rau củ
Các loại rau như củ cải, cà rốt hay ngưu bàng có tác dụng làm ấm cơ thể. Khi được nấu trong món hầm hoặc súp miso, chúng trở thành nguồn dinh dưỡng tuyệt vời cho những ngày lạnh.
③ Bánh há cảo (gyoza)
Ở Trung Quốc, người ta có thói quen ăn bánh há cảo (gyoza) vào ngày Lập đông. Món này mang ý nghĩa “chống lại cái lạnh”, và có câu nói rằng “nếu không ăn há cảo vào Lập đông, tai sẽ bị cóng”.
Há cảo với nhân đầy đặn là món ăn bổ dưỡng, rất thích hợp cho những ngày lạnh giá.
Sự khác biệt giữa Lập đông và Đông chí
Lập đông đánh dấu “sự bắt đầu của mùa đông” (khoảng ngày 7 tháng 11).
Đông chí lại là “ngày có ban ngày ngắn nhất trong năm” (khoảng ngày 21 tháng 12).
Vào Đông chí, người Nhật có truyền thống tắm nước yuzu và ăn bí đỏ để phòng cảm lạnh, cầu mong sức khỏe.
Ngày Lập đông trong các năm sắp tới
- Năm 2025: Ngày 7 tháng 11
- Năm 2026: Ngày 7 tháng 11
- Năm 2027: Ngày 7 tháng 11
- Năm 2028: ngày 7 tháng 11
- Năm 2029: ngày 7 tháng 11
- Năm 2030: ngày 7 tháng 11
Tóm tắt
- Lập đông là một trong 24 tiết khí, mang ý nghĩa “khởi đầu của mùa đông”.
- Lập đông năm 2025 rơi vào ngày 7 tháng 11 (thứ Sáu).
- Buổi sáng và tối trở nên lạnh hơn, là thời điểm bắt đầu chuẩn bị cho mùa đông.
- Cụm từ “Rittō no kō” được sử dụng trong thư từ như lời chào theo mùa.
- Các món ăn như lẩu, rau củ rễ, há cảo… giúp làm ấm cơ thể và rất được ưa chuộng.
- Lập đông và Đông chí khác nhau về ý nghĩa: Lập đông là khởi đầu mùa đông, Đông chí là ngày có ban ngày ngắn nhất.
【2025年版】立冬とは？意味・日程・冬至との違い・食べ物を詳しく解説！
立冬は、二十四節気の19番目にあたり、「暦の上で冬が始まる日」です。毎年11月7日ごろで、この日から立春（2月4日ごろ）までが冬の期間とされます。
朝晩の寒さが強まり、紅葉が終わり、木のが落ちはじめるなど、冬の気配を感じる季節です。
立冬の由来
立冬は古代中国の二十四節気から来ています。「立」には「始まる」という意味があり、「冬が始まる日」として考えられていました。
奈良時代に日本へ伝わり、農作業や生活の節目として使われてきました。
平安時代には貴族が冬支度を始める日、江戸時代には庶民の間でも季節を意識する日として広まりました。
2025年の立冬はいつ？
2025年の立冬は11月7日（金）です。
立冬の日は年によって変わりますが、ほとんどの場合11月7日か8日になります。これは、地球の公転周期と暦のズレによるものです。
立冬のころの気候と生活
立冬を過ぎると、朝晩の冷え込みが一段と強くなります。昼間はまだ暖かい日もありますが、寒暖差が大きくなるため体調管理が大切です。
このころは紅葉が見頃を迎え、モミジやイチョウが美しく色づきます。
また、冬服や暖房器具、加湿器などを準備する時期でもあります。
「立冬の候」の意味と使い方
「立冬の候（りっとうのこう）」は、手紙やビジネス文書で使う季節の挨拶です。意味は「冬の始まりのころ」ということです。
使える期間は11月7日から11月21日ごろまでです。
例文（ビジネス）
「立冬の候、貴社ますますご発展のこととお喜び申し上げます。」
相手の繁栄や健康を気づかう表現と合わせて使うと丁寧になります。
例文（個人の手紙）
「立冬の候、皆様におかれましてはお変わりなくお過ごしのことと存じます。」
季節感を出しながら、相手を思いやる表現として使われます。
立冬に食べると良い食べ物
立冬には特別な行事食はありませんが、体を温める料理を食べる習慣があります。
① 鍋料理
立冬の11月7日は「鍋の日」にもなっています。鍋料理は野菜・肉・魚を一度に食べられる栄養満点の料理で、体を芯から温めてくれます。
寄せ鍋・味噌鍋・キムチ鍋など、家族や友人と囲むことで冬の楽しみが広がります。
② 根菜類
大根・にんじん・ごぼうなどの根菜は、体を温める効果があります。煮物や味噌汁にすると、寒い時期の栄養補給にぴったりです。
③ 餃子（中国の風習）
中国では立冬に餃子を食べる風習があります。「寒さを防ぐ」という意味があり、「立冬に餃子を食べないと耳が凍る」とも言われています。
具材がたっぷりの餃子はスタミナ満点で、寒いにぴったりの食べ物です。
立冬と冬至のちがい
立冬は「冬の始まり」（11月7日ごろ）を意味します。
冬至（とうじ）は「1年で昼が一番短い日」（12月21日ごろ）です。
冬至には「ゆず湯」に入ったり、「かぼちゃ」を食べる習慣があります。これには、風邪を防ぎ、健康を願う意味があります。
今後の立冬の日にち
- 2025年：11月7日
- 2026年：11月7日
- 2027年：11月8日
- 2028年：11月7日
- 2029年：11月7日
- 2030年：11月7日
まとめ
- 立冬は「冬の始まり」を意味する二十四節気の一つ
- 2025年の立冬は11月7日（金）
- 朝晩の冷え込みが強まり、冬支度を始める時期
- 「立冬の候」は手紙で使う季節のあいさつ
- 鍋料理・根菜・餃子など、体を温める食べ物が人気
- 冬至とは意味が異なり、冬至は「昼が最も短い日」
