Nhiều người khi mới bắt đầu học đều cảm thấy việc đọc và viết kanji rất thú vị.

Thế nhưng, không biết từ lúc nào, kanji lại trở thành thứ “phiền phức” và “khó khăn”.

Trong cuốn “Một lần đọc là không bao giờ quên – giáo trình kanji”, tác giả Obara Hiroyuki cho rằng nguyên nhân nằm ở “cách học chỉ viết đi viết lại để ghi nhớ”.

Với phương pháp học hiện nay, việc “hiểu” kanji đang dần bị bỏ quên.

Điều quan trọng là “cách nhìn vĩ mô”

Thông thường, khi học kanji, chúng ta ghi nhớ từng chữ riêng lẻ như cách đọc, thứ tự nét, bộ thủ, số nét…

Đó chính là “cách nhìn vi mô”.

Cuốn sách này khuyến khích người học nhìn vào cấu trúc và cơ chế của toàn bộ hệ thống kanji, tức là “cách nhìn vĩ mô”.

Mỗi chữ kanji đều có ý nghĩa và lý do hình thành, nằm trong phần “nguồn gốc – cấu tạo” của nó.

Học cấu trúc kanji qua 4 bước

Sách giải thích kanji dựa trên 4 góc nhìn sau:

• Âm Hán (On-yomi)
• Cách đọc Nhật (Kun-yomi)
• Âm phù (thành phần biểu âm, giúp đoán cách đọc)
• Từ ghép (Hán ngữ)

Ở đây, chúng ta sẽ tìm hiểu cơ bản về “âm Hán” và “cách đọc Nhật”.

Âm Hán là gì?

Kanji vốn là chữ viết được sinh ra ở Trung Quốc.

“Âm Hán” là cách đọc dựa trên phát âm gốc từ Trung Quốc.

Ngày xưa, Nhật Bản chưa có chữ viết.

Thông qua giao lưu với Trung Quốc, kanji dần được truyền vào Nhật, và từ thế kỷ 4–6 đã được sử dụng rộng rãi.

Khi đó, người Nhật cũng tiếp nhận luôn cả cách phát âm tiếng Trung.

Đó chính là nguồn gốc của âm Hán ngày nay.

Cách đọc Kun là gì?

“Kun-yomi” là cách đọc gán ý nghĩa tiếng Nhật cho kanji – một cách đọc riêng của Nhật Bản.

Ví dụ, chữ “山” có âm gốc từ tiếng Trung, nhưng người Nhật gán cho nó nghĩa tiếng Nhật là “yama”.

• 山 → yama
• 川 → kawa
• 海 → umi

Những trường hợp mà ý nghĩa kanji trùng khớp hoàn toàn với nghĩa tiếng Nhật được gọi là “chính huấn (seikun)”.

Kanji là “chữ vay mượn”

Người Nhật cổ đại không tạo ra chữ mới, mà mượn kanji từ Trung Quốc để sử dụng.

Giống như khi ta dịch câu tiếng Anh sang tiếng Việt để hiểu, người Nhật cũng gán nghĩa tiếng Nhật cho kanji để dùng trong đời sống.

Tóm tắt

• Kanji trở nên khó vì cách học chỉ dựa vào ghi nhớ máy móc.
• Cần hiểu kanji từ nguồn gốc và cấu tạo.
• Nhìn kanji theo hướng vĩ mô sẽ thấy thú vị hơn.
• Âm Hán bắt nguồn từ phát âm tiếng Trung.
• Kun-yomi là cách đọc gán nghĩa tiếng Nhật.
• Kanji là hệ chữ “vay mượn” từ Trung Quốc.