Năm 2025, tại Nhật Bản đã ghi nhận 427 vụ phá sản do nguyên nhân “thiếu hụt lao động”. Con số này tăng thêm 85 vụ so với năm trước, tương đương mức tăng khoảng 25%. Đây cũng là lần đầu tiên số vụ phá sản trong một năm vượt qua mốc 400, đồng thời là năm thứ ba liên tiếp lập kỷ lục cao nhất. Thực tế này cho thấy việc không tuyển được nhân sự hoặc nhân viên nghỉ việc đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp.

Những ngành nghề chịu tác động mạnh

Xét theo từng ngành, xây dựng là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 113 vụ phá sản, lần đầu tiên vượt mốc 100 vụ. Ngành logistics cũng ghi nhận 52 vụ, cả hai đều là mức cao nhất từ trước đến nay. Kể từ năm 2024, các quy định nghiêm ngặt hơn về giới hạn giờ làm thêm được áp dụng, khiến tình trạng thiếu lao động trong các ngành này càng trở nên trầm trọng.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực đòi hỏi nhiều nhân lực như phúc lợi xã hội (nhà dưỡng lão), phái cử lao động, làm đẹp và bảo vệ cũng chứng kiến số vụ phá sản tăng lên rõ rệt.

Doanh nghiệp càng nhỏ, rủi ro càng lớn

Trong số các doanh nghiệp phá sản, khoảng 77% là các công ty nhỏ có dưới 10 nhân viên. Đối với những doanh nghiệp này, chỉ cần một người nghỉ việc cũng đủ khiến công việc bị đình trệ và việc duy trì hoạt động kinh doanh trở nên khó khăn.

Mối lo lớn của các doanh nghiệp

Theo các cuộc khảo sát dành cho doanh nghiệp, khoảng 45% công ty cho rằng “thiếu hụt lao động” là mối lo hàng đầu trong năm 2026. Đồng thời, khi được hỏi về các chính sách cần thiết để thúc đẩy kinh tế, nhiều doanh nghiệp cũng lựa chọn “giải quyết tình trạng thiếu lao động”. Điều này cho thấy phần lớn doanh nghiệp coi vấn đề nhân lực là một thách thức rất quan trọng trong quản lý và phát triển.

Điều chỉnh chính sách và kỳ vọng cải thiện

Nhằm giảm bớt tình trạng thiếu lao động, chính phủ đang tiến hành điều chỉnh “ngưỡng thu nhập”. Để người làm bán thời gian hoặc làm thêm không phải giảm giờ làm vì lo ngại thuế, mức thu nhập không chịu thuế đã được nâng lên. Nhờ đó, người lao động có thể yên tâm tăng thời gian làm việc, và điều này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện tình trạng thiếu nhân lực.

Tăng lương và những thách thức mới

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh tăng lương để thu hút và giữ chân nhân sự. Vào mùa xuân năm 2025, nhiều tập đoàn lớn đã thực hiện mức tăng lương cao. Sang năm 2026, xu hướng này được dự đoán sẽ tiếp tục, phù hợp với đà tăng của giá cả sinh hoạt.

Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp nhỏ, việc tăng lương không hề dễ dàng. Điều này khiến họ khó thu hút lao động và làm gia tăng nguy cơ phá sản. Vì vậy, số vụ phá sản do thiếu hụt lao động được cho là sẽ vẫn duy trì ở mức cao trong thời gian tới.

Tóm tắt

• Năm 2025 có 427 vụ phá sản do thiếu hụt lao động, mức cao nhất từ trước đến nay
• Các ngành như xây dựng, logistics và những lĩnh vực cần nhiều nhân lực bị ảnh hưởng nặng nề
• Doanh nghiệp càng ít nhân viên thì tác động khi có người nghỉ việc càng lớn
• Nhiều doanh nghiệp xem thiếu hụt lao động là vấn đề nghiêm trọng trong hoạt động kinh doanh
• Việc điều chỉnh “ngưỡng thu nhập” được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt tình trạng thiếu lao động
• Các doanh nghiệp nhỏ không đủ khả năng tăng lương vẫn đối mặt với nguy cơ phá sản trong tương lai