Ở Nhật Bản, trong các sự kiện truyền thống, không chỉ việc chuẩn bị trang trí mà cách dọn dẹp và những hành động sau đó cũng được xem là một phần của nghi lễ. Kagami Biraki cũng là một trong những phong tục truyền thống mang đậm nét văn hóa Nhật Bản như vậy.

Kagami Biraki là phong tục hạ bánh mochi trang trí trong dịp Tết và ăn chúng trong khi cầu mong sức khỏe và hạnh phúc cho gia đình. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu về ý nghĩa, nguồn gốc, ngày diễn ra Kagami Biraki năm 2026, cách thực hiện đúng và những món ăn thường được dùng.

Kagami Biraki năm 2026 diễn ra khi nào?

Kagami Biraki là nghi lễ được thực hiện sau khi kết thúc Matsunouchi. Năm 2026, Kagami Biraki tại nhiều khu vực ở Nhật Bản sẽ diễn ra vào ngày 11 tháng 1 (Chủ nhật).

Tuy nhiên, ngày Kagami Biraki không giống nhau trên toàn nước Nhật mà có sự khác biệt tùy theo từng vùng.

• Kanto, Tohoku, Kyushu…: ngày 11 tháng 1
• Một số khu vực ở Kansai: ngày 15 hoặc ngày 20 tháng 1
• Một số khu vực ở Kyoto: ngày 4 tháng 1

Mối quan hệ giữa Matsunouchi và Kagami Biraki

Bánh kagami mochi được bày trí như nơi ngự của Toshigami-sama (vị thần năm mới) ghé thăm các gia đình trong dịp Tết. Khoảng thời gian Toshigami-sama ở lại được gọi là “Matsunouchi”, và tại nhiều khu vực, thời gian này kéo dài từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 1.

Trong khi đó, ở Kansai, cũng có những nơi cho rằng Matsunouchi kéo dài đến ngày 15 tháng 1, vì vậy ngày Kagami Biraki ở các khu vực này cũng muộn hơn.

Tại sao ngày Kagami Biraki lại khác nhau tùy theo vùng?

Ban đầu, Kagami Biraki được tổ chức vào ngày 20 tháng 1, còn gọi là “Hatsuka Shogatsu”. Tuy nhiên, vào thời Edo, vì Tokugawa Iemitsu qua đời vào ngày 20 nên khu vực Kanto đã tránh ngày này và chuyển Kagami Biraki sang ngày 11 tháng 1.

Do thông tin này không được truyền đạt đầy đủ đến Kansai, nên cho đến nay vẫn còn những khu vực giữ nguyên ngày 20 tháng 1 làm ngày Kagami Biraki.

Ý nghĩa của Kagami Biraki là gì?

Kagami Biraki là nghi lễ với mong muốn tiếp nhận sức mạnh của Toshigami-sama vào cơ thể thông qua việc ăn bánh kagami mochi và sống khỏe mạnh suốt một năm.

Người ta cho rằng việc hạ bánh kagami mochi sau khi Matsunouchi kết thúc và ăn chúng là cách tiễn Toshigami-sama một cách trọn vẹn.

Tại sao không gọi là “Kagami Wari” mà lại gọi là “Kagami Biraki”?

Từ “wari” (đập vỡ) mang ý nghĩa không may mắn nên không được dùng trong những dịp chúc mừng. Vì vậy, người ta dùng từ “biraki” (mở ra) mang ý nghĩa tích cực, và từ đó có tên gọi “Kagami Biraki”.

Ở một số khu vực, nghi lễ này vẫn được gọi là “Kagami Wari”, nhưng ý nghĩa thì giống nhau.

Cách thực hiện Kagami Biraki đúng cách

Bẻ bằng tay hoặc chày gỗ

Kagami mochi được bẻ bằng tay hoặc chày gỗ, không dùng dao hay các vật sắc nhọn. Ngày xưa, bánh mochi khô nên chỉ cần gõ nhẹ là có thể bẻ được.

Gần đây, nhiều loại kagami mochi có sẵn bánh mochi cắt sẵn bên trong, giúp việc thực hiện Kagami Biraki trở nên đơn giản hơn.

Không dùng dao

Dao kéo gợi liên tưởng đến việc “cắt đứt duyên lành”, nên bị xem là không may mắn. Ngoài ra, việc dùng dao với bánh mochi – nơi Toshigami-sama từng ngự – cũng bị coi là bất kính.

Ăn hết, không bỏ sót mảnh nào

Người ta tin rằng trong bánh kagami mochi đã bẻ vẫn còn sức mạnh của Toshigami-sama. Vì vậy, ngay cả những mảnh nhỏ cũng không được vứt bỏ mà nên ăn hết.

Những món ăn thường được dùng trong Kagami Biraki

• Zenzai / Oshiruko: màu đỏ của đậu đỏ mang ý nghĩa xua đuổi tà ma
• Ozoni: có thể thưởng thức với nguyên liệu và cách nêm nếm khác với dịp Tết
• Kaki mochi / Mochi chiên: phổ biến làm món ăn vặt hoặc món nhắm

Một số công thức đơn giản với kagami mochi

Chè Zenzai (đậu đỏ azuki nấu ngọt) dễ làm

Chỉ cần hâm nóng đậu đỏ bán sẵn trong nồi và cho bánh mochi đã nướng vào là hoàn thành. Đây là món rất phù hợp cho những ngày lạnh, giúp cơ thể ấm lên.

Súp mochi nướng với nước củ cải bào

Kết hợp mochi nướng với củ cải bào và vỏ yuzu, nêm bằng nước mentsuyu. Món này có vị thanh nhẹ, dễ ăn.

Bánh gạo giòn phủ bột đậu nành rang

Rắc bột kinako, đường và một chút muối lên bánh mochi đã chiên giòn. Vị ngọt thơm, rất thích hợp làm món ăn vặt.

Tổng kết

• Kagami Biraki là nghi lễ ăn kagami mochi để cầu mong sức khỏe và hạnh phúc cho cả năm
• Năm 2026, Kagami Biraki diễn ra vào ngày 11 tháng 1 ở nhiều khu vực
• Ngày thực hiện có thể khác nhau tùy theo vùng
• Không dùng dao, và nên ăn hết bánh kagami mochi
• Có thể thưởng thức ngon miệng với zenzai, ozoni và nhiều món khác