“Ōmisoka” là Ngày cuối cùng của năm hoặc Đêm giao thừa (ngày 31 tháng 12 dương lịch). Ở Nhật Bản, đây là một ngày rất quan trọng và từ xưa đã có nhiều nghi lễ, phong tục đặc biệt. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích ý nghĩa, nguồn gốc, các nghi lễ nổi tiếng và món ăn truyền thống của ngày Ōmisoka bằng cách diễn đạt dễ hiểu.

Ý nghĩa và nguồn gốc của Ōmisoka

Ngày xưa ở Nhật Bản, ngày cuối cùng của mỗi tháng được gọi là “Misoka”. Trong đó, ngày Misoka cuối cùng của năm, tức ngày 31 tháng 12, được gọi là “Ōmisoka”.

Từ “Misoka” trước đây từng được viết với nghĩa là “ba mươi ngày”. Ngoài ra, chữ “晦みそか” còn mang ý nghĩa là “ngày mặt trăng không nhìn thấy”. Vì vậy, từ này được dùng để chỉ ngày cuối cùng của tháng.

Vào thời kỳ Heian, Ōmisoka là ngày chuẩn bị để đón vị thần của năm mới gọi là “Toshigami”. Người dân tin rằng vị thần này sẽ đến từng nhà, nên họ không ngủ vào ban đêm và dành thời gian để cầu nguyện. Phong tục này được gọi là “Toshigomori”.

Theo thời gian, phong tục Toshigomori đã thay đổi hình thức và trở thành tập quán “Hatsumode” (đi lễ đầu năm) ngày nay. Việc trang trí cổng bằng kadomatsu, bày kagamimochi hay treo shimenawa cũng là để chào đón thần Toshigami.

Những nghi lễ chính trong ngày Ōmisoka

1) Chuông giao thừa

Vào đêm Ōmisoka, tại các ngôi chùa sẽ vang lên tiếng chuông giao thừa. Khoảng nửa đêm, chuông được đánh tổng cộng 108 lần.

Chiếc chuông này là một pháp khí của Phật giáo, gọi là “Bonshō”. 108 tiếng chuông được cho là có ý nghĩa xóa bỏ những phiền não, lo âu và suy nghĩ tiêu cực trong lòng con người.

Một số ngôi chùa cho phép người dân trực tiếp đánh chuông. Đây là hoạt động được khuyến khích cho những ai muốn đón năm mới với tâm trạng nhẹ nhàng và thanh thản.

2) Ăn mì soba đón năm mới

Món ăn tiêu biểu trong ngày Ōmisoka là “mì soba đón năm mới”. Sợi mì mảnh và dài, tượng trưng cho mong ước sống lâu và khỏe mạnh.

Ngoài ra, vì mì soba dễ cắt đứt, nên còn mang ý nghĩa “cắt bỏ những điều không may của năm cũ”.

Tùy từng vùng mà có các loại soba khác nhau, ví dụ như soba cá trích ở Hokkaido và Kyoto, soba Echizen ở Fukui, hay soba Okinawa.

Quét bồ hóng

Quét bồ hóng cuối năm là việc dọn dẹp nhà cửa, làm sạch bụi bẩn và mạng nhện. Đây là sự chuẩn bị để đón thần Toshigami một cách trang trọng và sạch sẽ.

Vào thời Edo, ngày 13 tháng 12 được coi là ngày tổng vệ sinh. Ngày này được gọi là “Kotohajime”, tức ngày bắt đầu chuẩn bị cho năm mới.

Cách đón ngày Ōmisoka

Ōmisoka cũng là ngày để nhìn lại một năm đã qua. Nhiều người vừa ăn mì soba, vừa nghe tiếng chuông giao thừa và lặng lẽ chờ đón năm mới.

Hãy thử đón ngày Ōmisoka trong khi cảm nhận nét văn hóa truyền thống của Nhật Bản.

Tóm tắt

• Ōmisoka là ngày cuối cùng của năm (31 tháng 12)
• Bắt nguồn từ ngày “Misoka” xưa, đây là một ngày đặc biệt quan trọng
• Có nhiều nghi lễ và sự chuẩn bị để chào đón thần Toshigami
• Nghi lễ tiêu biểu là chuông giao thừa và mì soba đón năm mới
• Dọn dẹp nhà cửa để đón năm mới với tinh thần thoải mái